ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਲੋਕ-ਵਿਰੋਧੀ ਬਜਟ •ਸੰਪਾਦਕੀ

1

1 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2017-18 ਲਈ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਬਜਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਅਤੇ ਕਿਆਸੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁੱਝ ਨਵਾਂ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਉਮੀਦਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਜੋ ਮਾਰੂ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ  ਉਸ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੂਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਸ ਬਜਟ ਤੋਂ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਇਹ ਕਿ ਪੰਜਾਬ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਮਨੀਪੁਰ, ਯੂ.ਪੀ ਅਤੇ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਇਹ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਹੀ ਸਹੀ, ਭਾਜਪਾ ਵੱਲੋਂ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਹ ਉਮੀਦਾਂ ਥੋੜ੍ਹਚਿਰੀਆਂ ਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ। ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ਼ ਵਫ਼ਾ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਬਜਟ ਵੀ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾ ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਵਿਰੋਧੀ ਬਜਟ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਐਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਬਜਟ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਫ਼ਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਜ਼ਾਰ ਦੇ ਦਲਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਜਮਾਤ ਲਈ ਵਾਕਈ ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਹੈ…

(ਪੂਰਾ ਪਡ਼ਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ)

“ਲਲਕਾਰ – ਤਬਦੀਲੀ ਪਸੰਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ”, ਅੰਕ 1, ਸਾਲ 6, 16 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ, 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ

ਇੰਝ ਪੜ੍ਹੇਗਾ ਇੰਡੀਆ, ਇੰਝ ਵਧੇਗਾ ਇੰਡੀਆ?? •ਲਖਵਿੰਦਰ

2

ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅੱਛੀ-ਖਾਸੀ ਗਿਣਤੀ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਉਂਦੀ। ਜੋ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਵੀ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ‘ਚੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਫੀਸਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਖਰਚੇ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਣਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸ੍ਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ 5 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਭੈੜੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਖਾਲੀ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਹਨਾਂ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾ ਰਹੀਆਂ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵੱਲ ਇਹ ਰਵੱਈਆ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਫੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਭੰਨ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ…

(ਪੂਰਾ ਪਡ਼ਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ)

“ਲਲਕਾਰ – ਤਬਦੀਲੀ ਪਸੰਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ”, ਅੰਕ 1, ਸਾਲ 6, 16 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ, 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ

ਜੁਮਲੇ ਬਨਾਮ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਹਾਲਤ •ਮੁਕੇਸ਼ ਤਿਆਗੀ

3

2014 ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲ਼ੀ ਬੀਜੇਪੀ ਸਰਕਾਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਖਾਸਕਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਖਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ-ਚੌੜੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚਹੁੰਮੁਖੀ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ,  ਆਰਥਕ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਦੋ ਕਰੋੜ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹੀ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ;  ਜਦੋਂ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਪੈਦਾਵਾਰ ( ਜੀਡੀਪੀ ) ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਦੇ ਵਧਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਈ ਤੀਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਜੀਡੀਪੀ 7.9% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ਼ ਵਧੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ 2015-16 ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 7.6%  ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ਼। ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਆਰਥਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ਼ ਆਰਥਕ ਢਾਂਚਾ ਸੰਕਟ ‘ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧਣ ਵਾ ਆਰਥਕ ਢਾਂਚਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ਼ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ਼ ਜਾਂਚਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕੇ…

(ਪੂਰਾ ਪਡ਼ਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ)

“ਲਲਕਾਰ – ਤਬਦੀਲੀ ਪਸੰਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ”, ਅੰਕ 1, ਸਾਲ 6, 16 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ, 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ

ਤਿੱਖੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਾਮਰਾਜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਟਕਰਾਅ •ਮਾਨਵ

4

ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ 15-20 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੰਸਾਰ ਦੇ 9 ਮੁਲਕਾਂ ਉੱਪਰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਇਰਾਕ, ਸੀਰੀਆ, ਯਮਨ, ਸੋਮਾਲੀਆ, ਲਿਬੀਆ, ਲਿਬਨਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਤੱਥ ਹੁਣ ਜੱਗ-ਜ਼ਾਹਰ ਨੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਜੰਗਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਖ਼ਾਤਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਧੌਂਸ ਜਮਾ ਸਕੇ। 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਵਕਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਕਤੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੀ ਸੀ। ਜਲਦ ਹੀ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਰੂਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਹਾਕਾ ਤਾਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਲਹਿਣ ਅਤੇ ਰੂਸੀ-ਚੀਨੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਉਭਾਰ ਸੰਸਾਰ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਦਬਦਬਾ ਕੇਵਲ ਆਰਥਿਕ ਸਰਦਾਰੀ ਉੱਪਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਇਹ ਫ਼ੌਜੀ ਤਕਨੀਕ ਪੱਖੋਂ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕੇ ਭਾਵੇਂ 2008 ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਦਮ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ…

(ਪੂਰਾ ਪਡ਼ਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ)

“ਲਲਕਾਰ – ਤਬਦੀਲੀ ਪਸੰਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ”, ਅੰਕ 1, ਸਾਲ 6, 16 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ, 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ

ਸੈਲਫ਼ੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ – ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬੇਗਾਨਗੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ •ਆਨੰਦ

1

ਯੂਨਾਨੀ ਪੁਰਾਤਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਸਿਸ ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ  ਨਾਲ਼ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਲਗਾਅ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਪਰ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਇਸ ਕਦਰ ਸੰਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਦਰਅਸਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਜੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਅਵਸਾਦ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਉਸਨੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਅੱਜ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਬੇਗਾਨਾਗੀਗ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਕੇਂਦਰਤ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਰਸਿਸ ਜਿਵੇਂ ਮਿਥਕ ਚਰਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਰੋਜ਼  ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਣ ਵਾਲ਼ੇ ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਅਭਾਸੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਕਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਭਾਂਤ-ਸੁਭਾਂਤੀ ਅਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲਫੀ (ਖੁਦ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਖੁਦ ਦੀ ਹੀ ਤਸਵੀਰ) ਖਿੱਚਕੇ ਫੇਸਬੁਕ, ਟਵਿਟਰ, ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਆਦਿ ਉੱਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ-ਰੰਗ ਅਤੇ ਕਾਇਆ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਬਿਨ੍ਹਾ ਆਗਿਆ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਟੈਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੁੰਝਦੇ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸੜਕ-ਚੁਰਾਹਿਆਂ, ਪਾਰਕਾਂ, ਬੱਸਾਂ, ਟਰੇਨਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਨਮੂਨੇ ਸੇਲਫੀ ਖਿੱਚਦੇ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ। ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲਫੀ ਦੀ ਇਹ ਨਵਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਛੂਤ-ਰੋਗ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸੇਲਫ਼ੀ ਦਾ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਜੋਕੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾ ਸਮਾਜ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਕੁੱਝ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਵੈ-ਮੋਹਣ, ਸਵੈ-ਕੇਂਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸਵਾਰਥੀਪੁਣੇ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਿਆਨਕ ਕੁੰਠਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਹੀਣਤਾ ਫੈਲੀ ਹੈ…

(ਪੂਰਾ ਪਡ਼ਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ)

“ਲਲਕਾਰ – ਤਬਦੀਲੀ ਪਸੰਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ”, ਅੰਕ 1, ਸਾਲ 6, 16 ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ, 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ

ਤੰਬਾਕੂ, ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ •ਨਵਗੀਤ

5

ਇਸ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਤੰਬਾਕੂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਹਨ – ਫਿਲਿਪ ਮੌਰਿਸ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਮੇਰੀਕਨ ਤੰਬਾਕੂ, ਜਾਪਾਨ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਚਾਈਨਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਤੰਬਾਕੂ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ 70% ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਹੁਣ ਅਫਰੀਕਾ ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਕਰੀ ਵਾਸਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਮੇਰੀਕਨ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਨੇਜਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ, “ਇੱਕ ਵਧ-ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਬਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਅੱਖੋ ਪਰੋਖੇ ਕਰਨਾ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਨੈਤਿਕ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਅਸੀਂ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਅਰ-ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।” ਇਹ ਪੂਰੀ ਸਟੀਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਅਧੀਨ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ। ਜਿਹੜੇ ਹੱਥਕੰਡੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾਏ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਰਜ਼ਨਟੀਨਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। 30 ਸਤੰਬਰ, 1992 ਨੂੰ ਅਰਜ਼ਨਟੀਨਾ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਬਿਲ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ…

(ਪੂਰਾ ਪਡ਼ਨ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ)

“ਲਲਕਾਰ – ਤਬਦੀਲੀ ਪਸੰਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ”, ਅੰਕ 24, 1 ਤੋਂ 15 ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ