ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ •ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਮਾਨ (ਨੌਵੀਂ ਕਿਸ਼ਤ)

(ਪੀ.ਡੀ.ਐਫ਼ ਇਥੋਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ)

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਦੇਖੋ – ‘ਲਲਕਾਰ’ ਅੰਕ 7, 16-31 ਮਈ, 2017)

“ਤਾਂ… ਪੱਥਰ ਉੱਥੇ ਦਾ ਉੱਥੇ ਖਲੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪੱਥਰ ‘ਤੇ ਹੱਥ ਦਾ ਠੱਪਾ ਲੱਗ ਗਿਆ…।”

“ਬੀਜੀ ਪੱਥਰ ‘ਤੇ ਹੱਥ ਦਾ ਠੱਪਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗ ਗਿਆ?” ਡਿੰਪਲ ਆਖ ਰਹੀ ਸੀ।

ਅਰਸ਼ੀ ਫਰਸ਼ ‘ਤੇ ਕਿਤਾਬ ਪਟਕਦੀ ਹੋਈ ਸਾਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਚ ਖਲੋਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।

“ਵੇਖੋ ਹੁਣ ਕਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।”

ਅਰਸ਼ੀ ਕਾਫੀ ਖਿਝ ਰਹੀ ਸੀ।

“ਪੱਥਰ ‘ਤੇ ਭਲਾ ਠੱਪਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗ ਗਿਆ?” ਡਿੰਪਲ ਬਾਰ ਬਾਰ ਪੁੱਛੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

“ਮੈਂ ਕਹਿਣੀ ਆਂ ਤੂੰ ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਡਿੰਪਲ?” ਅਰਸ਼ੀ ਬੀਜੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਦਹਿਲੀਜ਼ਾਂ ‘ਚ ਖਲੋਤੀ ਡਿੰਪਲ  ਤੇ ਵਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਅਸਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਅਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁੱਲ ‘ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਰੱਖ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

“ਬੋਲਾਂਗੀ, ਬੋਲਾਂਗੀ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ…।” ਡਿੰਪਲ ਸੀ।

“ਮੇਰਾ ਕੱਲ ਪੇਪਰ ਏ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਨ ਦੇਵਾਂਗੀ।” “ਬੋਲਾਂਗੀ, ਬੋਲਾਂਗੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਛੱਡ ਸੌ ਵਾਰ ਬੋਲਾਂਗੀ…।” ਡਿੰਪਲ ਕਾਫੀ ਗੁਸਤਾਖ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ।

“ਨਹੀਂ ਬੋਲਣ ਦਿਆਂਗੀ, ਨਹੀਂ ਬੋਲਣ ਦਿਆਂਗੀ…।” ਅਰਸ਼ੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਗੜ•ਕ ਰਹੀ ਸੀ।

“ਧੀਏ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ, ਤੂੰ ਗਲ ਕਿਉਂ ਪਈ ਪਈਨੀ ਏਂ…।” ਬੀਜੀ ਨੇ ਕੁਝ ਕੁਝ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਤੇ ਕੁਝ ਤਲਖੀ ਨਾਂਲ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਬੀਜੀ ਮੇਰਾ ਕੱਲ ਪੇਪਰ ਏ, ਤੁਸੀ ਜ਼ਰਾ ਹੌਲੀ ਬੋਲਿਆ ਕਰੋ…।”

“ਧੀਏ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ।”

“ਤੂੰ ਕੋਣ ਹੁੰਨੀ ਏ ਬੀਜੀ ‘ਤੇ ਰੋਅਬ ਪਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀ?” ਡਿੰਪਲ ਅਰਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਵਰ ਰਹੀ ਸੀ।

“ਸ਼ਟ ਅਪ ਬੋਥ ਆਫ ਯੂ…।” ਮੈਂ ਦੋਨਾਂ ਵੱਲ ਕਹਿਰੀ ਨਜ਼ਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਅਰਸ਼ੀ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀਆਂ ਗੁਸੈਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।

ਡਿੰਪਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਚ ਖਲੋਤੀ ਰਹੀ ਸੀ।

***

ਫਰਮ ਦੇ ਟੂਰ ਤੋਂ ਦਸੀਂ ਦਿਨੀ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸਮਾਨ ਰੱਖ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਬੀਜੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਵੜ ਗਿਆ ਸਾਂ। ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਠਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲਈ ਸੀ। ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਮੇਰੀ ਕੰਡ ‘ਤੇ ਥਰ-ਥਰਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਛਾਤੀ ਮੇਰੀ ਉਹਨਾ ਦੀ ਹਿੱਕ ਨਾਲ਼ ਲੱਗੀ ਧੜਕ ਰਹੀ ਸੀ। … ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਮ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜੱਸੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸਾਂ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਵੇਖਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅੱਗੇ ਖਲੋਅ ਕੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਵੇਖ, ਕਿੰਨਾ, ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੌਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਕਰਕੇ ਚਾਦਰ ਮੂੰਹ ‘ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸਾਂ, ਫਿਰ ਬੀਜੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਜਾਂਦੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ਼ ਘੁੱਟ ਲੈਂਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮੈਂ ਹਿਚਕੀਆਂ ਭਰਤਾ ਰਹਿੰਦਾ…।

ਜੱਫੀ ਪਈ ਪੁਆਈ ਅਸੀਂ ਬੈੱਡ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ ਸਾਂ… ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਚ ਖਲੋਤੀ ਪਤਨੀ ਵੇਖਦਿਆਂ ਸਾਰ ਪਰਾਂ ਹਟ ਗਈ ਸੀ। ਯਕਦਮ ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਿਆ ਸੀ, ਬੀਜੀ ਜਿਵੇਂ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਹਨਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਫੀ ਮਾੜੇ ਤੇ ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।

ਬੀਜੀ ਹੁਣ ਕੁਝ ਸੰਭਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਸਾਹਮਣੀ ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਾ ਮੈਂ ਹਾਲੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸਾਂ। ਅਖਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਪਤਨੀ ਨੇ ਚਾਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਭਰਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ… ਬਚਪਣੇ ਦੀਆਂ… ਫਜ਼ੂਲ…ਨਿਰਅਰਥਕ… ਪਰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਸਕੂਨ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ… ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸਾਂ ਪਤਨੀ ਹੁਣੇ ਆਪਣਾ ਚਾਹ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਬੈਠੇਗੀ ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਉਡੀਕਣ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਸਾਂ। ਉਹ ਬੈੱਡ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਲੇਟੀ ਛੱਤ ਵੱਲ ਤੱਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

“ਬਿਮਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਤੂੰ?” ਪਤਨੀ ਦਾ ਲੱਥਾ ਹੋਇਆ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ, ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਦਿਆਂ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।

“ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਤੇ ਚੰਗੀ ਭਲੀ ਆਂ…।” ਉਹਨੇ ਕੁਝ ਨਿਹੋਰੇ ਜਿਹੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਕੁਝ ਚਿਰ ਚੁੱਪ ਅਸੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ ਸਾਂ।

“ਕੀ ਕਰਨ ਚੱਲੀ ਏਂ?” ਉੱਠ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਫੜਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਓਹੋ ਜਾਣ ਵੀ ਦਿਓ ਤੁਹਾਡੇ ਨਹਾਉਣ ਜੋਗਾ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨਾ ਏਂ, ਥੱਕ ਕੇ ਆਏ ਓ…।” ਉਹਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਰਾਜ਼ਗੀ ਭਰੀ ਸੀ।

“ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਗਰਮ…।” ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਿਆਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਉਫ਼ ਜਾਣ ਵੀ ਦਿਓ ਮੈਨੂੰ…।”

“ਤੂੰ ਨਰਾਜ਼ ਏ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼?” ਉਹ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਚ ਤੱਕਦਿਆਂ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।

“ਨਹੀਂ ਤਾਂ…।”

“ਫਿਰ!” ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਸਰਕ ਆਇਆ ਸਾਂ।

“ਪਹਿਲਾਂ ਨਹਾ ਲਵੋ, ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਹਾਲ ਕੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਏ?” ਉਹ ਬਾਂਹ ਛੁਡਾ ਕੇ ਕਮਰੇ ‘ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ।

***

ਕਮਰੇ ‘ਚ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਠਿਠਕ ਕੇ ਖਲੋਅ ਗਿਆ ਸਾਂ। ਡਿੰਪਲ ਸੋਫੇ ਤੇ ਮੂਧੀ ਪਈ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਹੱਥ ‘ਚ ਇੱਕ ਕਾਗਜ਼ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਤੇਰਲੀਆਂ ਸਨ। ਕੋਈ ਗੱਲ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਸੀ। ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸੀ। ਦਖ਼ਲ ਦੇਣਾ ਵਾਜਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਮਝਿਆ। ਉਂਞ ਵੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਡਸਿੱਪਲਿਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਖਾਤਰ ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਸਮਝੌਤਾ ਸੀ। ਅਵਲ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਝਿੜਕਣ ਦੀ ਕਦੇ ਨੌਬਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਸਮਝਦੇ। ਇਸ ਚੁੱਪ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਸਖਸੀਅਤ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਬਣ ਗਏ ਸਾਂ।- “ਦੇਖ ਡਿੰਪਲ ਮੈਂ ਇਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ।” ਪਤਨੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।

“…”

“ਪੜੇ ਬਗੈਰ ਨੰਬਰ ਆਉਣ ਵੀ ਕਿਵੇਂ?”

“…”

“ਜਦੋਂ ਵੇਖੋ ਬੀਜੀ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਸਾਖੀਆਂ ਸੁਣਦੀ… ਪੜੇ ਬਗੈਰ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੋਣਾ…?”

ਮੱਥਾ ਫੜਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆਂ ਸਾਂ…।

ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ‘ਚੋਂ ਡਿੰਪਲ ਦੀ ਹੁਬਕੀਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।

“ਤੁਸੀ ਆ ਗਏ ਹੋਏ ਓ… ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਈ ਨਹੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ… ਅਸਲ ‘ਚ ਆਹ ਡਿੰਪਲ ਦੀ ਬੱਚੀ…।” ਕੁਝ ਚਿਰ ਬਾਅਦ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਸਿਰਦਰਦ ਹੁੰਦੀ ਜੇ…?” ਮੈਨੂੰ ਹੱਥ ‘ਚ ਸਿਰ ਫੜੀ ਵੇਖ ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ।

“ਕੁਝ ਤਬੀਅਤ ਜਿਹੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ…।” ਮੈਂ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਸੀ।

“ਕੋਈ ਟੇਬਲਿਟ ਲੈ ਲਓ।” ਉਹ ਉੱਠੀ ਤੇ ਇੱਕ ਗੋਲੀ ਤਲੀ ‘ਤੇ ਧਰ ਲਿਆਈ ਸੀ।

ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਚਿਰ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਪਈ ਗੋਲੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਿਲਾਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਘੂਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸਾਂ।

“ਡਿੰਪਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਖੋ, ਕਿੰਨੀ ਪੂਆਰ ਏ।” ਮੇਰੇ ਹੱਥ ‘ਚ ਕਹਗਜ਼ ਥਮਾਦਿਆਂ ਆਖਰ ਉਹਨੇ ਕਹਿ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਸਰਸਰੀ ਨਜ਼ਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮੈਂ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

“ਤੁਸੀਂ ਏਨੇ ਚੁੱਪ ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੇ ਓ?” ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ‘ਚ ਤੱਕਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਕੁਝ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।” ਮੈਂ ਕੁਰਸੀ ‘ਚ ਸਿੱਧੀ ਤਰਾਂ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਮੁਸਕਰਾਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

“ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਜਾਂਦਾ ਏ?”

“ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਹੋਣਾ?” ਕੋਲ ਪਿਆ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫੜਦਿਆਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਨਰਾਜ਼ ਓ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼।” ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਓਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਨਹੀਂ ਤਾਂ…।”

“ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਓਦਨ ਦੇ ਨਰਾਜ਼ ਓ…?”

ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ‘ਚ ਝਾਕਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਤੈਨੂੰ ਗਲਤ ਫਹਿਮੀ ਏਂ…।” ਪਤਨੀ ਨੇ ਕੇਵਲ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਝੁਕ ਗਈਆਂ ਸਨ।

***

ਕਈ ਦਿਨਾ ਤੋਂ ਬੀਜੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ‘ਚੋਂ ਹੁਣ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦੀ। ਉਹ ਬਹੁਤਾ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਹੀ ਵੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਅਜ਼ੀਬ ਜਿਹੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਆਉਂਦਿਆਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੱਲ ਟਾਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਬਾਰ ਬਾਰ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੱਪੜੇ ਨਾ ਬਦਲਦੇ।

ਓਦਨ ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਕਮਰੇ ‘ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਨਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਜਿਹੇ ਲੱਗੇ। ਕੁਝ ਤਸ਼ਵੀਸ਼ ਜਿਹੀ ਹੋਈ। ਆਫਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਗਿਆ ਸਾਂ। ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੀ, ਉਹ ਮੂੰਹ ‘ਚ ਕੁਝ ਬੋਲੀ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਆਉਣ ਤੱਕ ਦਾ ਅਹਿਸਾ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ।

“ਬੀਜੀ!” ਆਇਸਤਾ ਜਿਹੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਤੁਸੀ ਕੁਝ ਢਿੱਲੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।”

“ਚੰਗੀ ਭਲੀ ਆਂ, ਕੀ ਏ ਮਈਨੂੰ?” ਕੁਝ ਸੱਖੜ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨਿਹੋਰੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“… ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ ਸਾਓ।”

“ਚੱਕਰ ਜਿਹਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।”

ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਾਇਦ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ…।

***

ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ‘ਚੋਂ ਕਹਿਕਿਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਕੁਲੀਗਜ਼ ਸਨ। ਪਤਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਫੇਅਰਵੈੱਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜੱਖੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਕੁਲੀਗ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਸੁਹਣਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਸੀ। ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

“ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਤੁਸੀਂ ਆ ਗਏ।” ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਤੇ ਸਰਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।

“ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਸੀ।” ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਕੁਝ ਚਿਰ ਮੇਰੀ ਫਰਮ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਗਰੇਡ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਨੇਵਂ ਲਿਆਂਦੇ ਫ਼ਰਿੱਜ ਤੋਂ ਤੁਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾੜੀਆਂ ‘ਤੇ ਆਕੇ ਅਟਕ ਗਈਆਂ ਸਨ…।

ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ‘ਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ ਬਿਮਾਰ ਵਾਂਗ ਮਸਾਂ ਮਸਾਂ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਬੀਜੀ ਗੈਲ਼ਰੀ ‘ਚੋਂ ਦੀ ਬਾਥਰੂਮ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਬੀਜੀ ਵੱਲ ਵਿਹੰਦਿਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇੱਕਦਮ ਜਿਵੇਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।

“ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਬੀਜੀ ਨੇ…।” ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਸੇ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅਵੱਲੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਛੇਤੀ ਨਾਲ਼ ਬੀਜੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬੀਜੀ ਵੱਲ ਵਿਹੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਵਲ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਬੈਠਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆਂ ਸਾਂ। ਗੈਲਰੀ ‘ਚ ਬੈਠੀ ਪੜ ਰਹੀ ਡਿੰਪਲ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਚੁੱਕੀਆਂ। ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆਂ ਸਾਂ।

”ਤਬਦੀਲੀ ਪਸੰਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਲਲਕਾਰ” – ਸਾਲ 6, ਅੰਕ 8, 1 ਤੋਂ 15 ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ